Większość z Państwa zastanawia się,
czy ekologiczny papier to ten szary z makulatury, czy może, jeżeli
należycie do tych bardziej wtajemniczonych, śnieżnobiały ale z
certyfikatem ekologicznym. Prawda jest jednak bardziej brutalna ponieważ
nie ma jednoznacznego określenia co to jest „papier ekologiczny”,
jednakże jest wiele produktów, które mogą być w ten czy inny sposób
bardziej przyjazne dla środowiska naturalnego.
Istota „papieru ekologicznego”
Dla jednych z Państwa będzie to papier produkowany przez firmę
kontrolującą źródło pochodzenia prefabrykatów oraz praktykującą procesy
produkcyjne przyjazne dla środowiska naturalnego. W tym wypadku istotne
będą certyfikaty jakie posiada dany papier.
W poszukiwaniu „papieru ekologicznego” - powstawanie.
Patrząc na produkcję papieru w bardzo dużym uproszczeniu zobaczymy, iż
materiałem wyjściowym do produkcji papieru jest masa papiernicza, którą
stanowi zawiesina wodna surowców takich jak masa celulozowa, ścier
drzewny, makulatura, z dodatkiem wypełniaczy w postaci kaolinu, talku,
gipsu, kredy, środków zaklejających takich jak klej żywiczny oraz
substancji pomocniczych, czyli barwników. W zakresie samego procesu to
specjalne maszyny papiernicze (papiernice) wytwarzają z masy
papierniczej wstęgę papieru, która jest spilśniana, a następnie
poddawana procesowi odwadniania, suszenia oraz obróbce wykończeniowej i w
efekcie powstaje arkusz papieru.
Przeanalizujmy ten proces w odniesieniu do konkretnych właściwości papieru.
Masa papiernicza składa się z włókien
celulozowych zazwyczaj pochodzących z masy celulozowej drzewnej, ale nie
tylko ponieważ celulozę można również uzyskiwać z bawełny lub trawy.
Jednakże nas w chwili obecnej interesuje masa celulozowa, pochodząca z
reguły z osiki, eukaliptusa, brzozy, sosny lub świerka. Różne rodzaje
drewna posiadają nam różne właściwości występujących w nich włókien.
Włókna z drzew liściastych są krótsze i nadają papierowi dobrą
nieprzezroczystość, natomiast włókna z drzew iglastych są dłuższe i
nadają z kolei wytrzymałość.
Metodą chemiczną, gotując w
odpowiednich mieszankach chemicznych, usuwa się z drewna praktycznie
wszystkie substancje z wyjątkiem celulozy (90%). Tak powstaje papier
bezdrzewny. Około 2 ton drewna potrzeba na wyprodukowanie 1 tony
papieru. Do właściwości papieru bezdrzewnego zalicza się wysoką
wytrzymałość i dużą trwałość.
Metodą mechaniczną, gdzie świeże
włókna są wyciągane mechanicznie z drewna, wykorzystuje się większość
składników drewna, łącznie z celulozą (10%). Tak powstaje papier drzewny
Około 1,1 tony drewna potrzeba na wyprodukowanie 1 tony papieru. Do
właściwości papieru drzewnego zalicza się wysoką wytrzymałość i
nieprzezroczystość.
Kolejną częścią składową papieru jest wypełniacz. Najbardziej typowy wypełniacz węglan wapnia (mielony marmur) jest stosowany w systemie zasadowym i daje papier o większej odporności na starzenie lub wypełniacz kaolinowy, stosowany w systemie kwasowym, ulegający szybszej biodegradacji .
Na kolejnych etapach produkcji, inne
środki chemiczne nie tylko, są konieczne do tego, by w ogóle powstał
papier, lecz również do tego, by produkt końcowy posiadał pożądane
właściwości. Zaklejanie papieru w masie (skrobia) jest odpowiedzialne za
zapobieganie absorbowaniu przez papier zbyt dużej ilości wilgoć,
poprawia właściwości drukowe papieru, a także ma wpływ na jego trwałość.
W związku z tym, iż odcień masy celulozowej jest często zmienny
stosowane są również barwniki, dzięki którym papier zachowuje stały
kolor pomiędzy poszczególnymi etapami produkcji. Dodatkowo w celu
uzyskania większej jasności stosuje się również wybielacze optyczne.
"Papier ekologiczny" - Dwie tezy
Teza 1 - Papier ekologiczny to papier z drzewa
W przypadku przedsiębiorstw wykorzystujących określony surowiec często
pojawiają się sugestie, iż dla ochrony środowiska naturalnego najlepszym
wyjściem byłoby zaprzestanie używania tego surowca, czyli w tym wypadku
zaprzestanie wydawania papierowych gazet, książek, pism urzędowych i
nieurzędowych, umowa o pracę ustnie, a list miłosny…, sami Państwo
pomyślcie.
Istotne w tymczasem jest całościowe
spojrzenie na produkcję papieru ze świeżych włókien drzewnych, czyli czy
wyrąb drewna nie jest nadmierny, czy w miejsce ściętych drzew są
sadzone nowe, czy środki chemiczne używane do produkcji oraz procesy
produkcji nie powodują skażenia środowiska.
Istnieje wiele instytucji
przeprowadzających audyty i wydających certyfikaty oraz oznaczenia
produktów. Aby przybliżyć Państwu ich oznaczenia poniżej postaramy się
przedstawić niektóre z nich.
|
|
FSC - Certyfikat Dobrej Gospodarki Leśnej i Kontroli Pochodzenia Produktu (Forest Stewardship Counci) jest certyfikatem dla lasów zarządzanych w sposób zrównoważony oraz identyfikacją w zakresie źródła pochodzenia oznaczonego papieru |
 |
ISO 14001 - (The environmental management system) System środowiskowy zarządzania jakością pozwalający uzyskać oczekiwaną powtarzalność prowadzonych działań (usługa, produkt), system jest akceptowany i rozpoznawany na całym świecie. |
 |
EMAS - Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu (Eco-Management and Audit Scheme)Jest dobrowolnym systemem zarządzania środowiskowego (EMS), zgodnie z którym przedsiębiorstwa i inne organizacje publiczne dokonują oceny, zarządzania i ciągłej poprawy ochrony środowiska naturalnego. |
 |
PEFC - (Pan-European Forest Certification) Krajowy i regionalny system certyfikacji lasów, na zasadach wolontariatu, promuje lasy i drewno jako źródła odnawialnego surowca. To drewno pozyskiwane zgodnie z zasadami zrównoważonego zarządzania zasobami leśnymi, w sposób opłacalny ekonomicznie, bezpieczny dla środowiska naturalnego i przynoszący korzyści społeczeństwu |
  |
Ecolabel - to sposób promowania produktów w całej Unii Europejskiej, które są przyjazne dla środowiska. Znak powstał w 1992 roku. Certyfikat otrzymać mogą zarówno prywatne, jak i państwowe przedsiębiorstwa, pod warunkiem spełnienia wyśrubowanych warunków ekologiczności.Polskim odpowiednikiem ecolabel jest polski Ekoznak. Przyznawany jest przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji od 1998 roku. Aby je otrzymać przedsiębiorca spełnić musi te same kryteria, jak w przypadku Ecolabel (kryteria ochrony zdrowia, środowiska i ekonomicznego wykorzystania zasobów naturalnych).Systemy są ze sobą kompatybilne, więc wnioskodawcy mogą otrzymać dwa certyfikaty jednocześnie. |
 |
EU Flower- to oficjalna etykieta Unii Europejskiej, która stosowana jest zarówno do wyrobów wyprodukowanych z włókien pierwotnych oraz wtórnych. Definiuje kryteria w zakresie emisji zanieczyszczeń, zużycia energii, pochodzenia surowców oraz konkretnych związków chemicznych. |
 |
Der Blaue Engel - (Błękitny Anioł) to oficjalna Eko-etykieta Niemiec. W zakresie wyrobów papierniczych Blue Angel stosowany jest wyłącznie do wyrobów wyprodukowanych w 100 % z włókien wtórnych i definiuje kryteria w zakresie jakości wykorzystanych środków chemicznych i papieru z odzysku. |
| TCF ECF |
TCF - (Totally chlorine-free bleaching) Metoda bielenia celulozy, w której nie używa się chloru. Jest zatem przyjazna dla środowiska naturalnego.ECF - (Elemental Chlorine Free) Metoda bielenia celulozy, która pozwala na zredukowani emisji chloru i zapobiega tworzeniu się problematycznych dla środowiska substancji. |
Teza 2 – Papier ekologiczny to papier z makulatury
Pod względem ekologicznym i ekonomicznym, makulatura stanowi idealny
surowiec do otrzymywania papieru. Tutaj mamy na uwadze trzeci sposób
powstawania masy celulozowej w 100% włókien z odzysku lub z macy
mieszanej w 50% włókien z odzysku, w 50% włókien pierwotnych.
Przy tego typu papierach z reguły włókna pierwotne bielone są bez użycia wolnego chloru (ECF), natomiast masa z odzysku bielona jest bez użycia związków chloru (PCF). Papier pochodzący w całości z recyklingu nie występuje w kolorze idealnie białym, a w związku z tym, iż proces odzyskiwania papieru z makulatury jest o wiele droższy i zużywa dużo więcej energii niż produkcja „zwykłego” papieru jest to papier dosyć kosztowny.
Przy tego typu papierach z reguły włókna pierwotne bielone są bez użycia wolnego chloru (ECF), natomiast masa z odzysku bielona jest bez użycia związków chloru (PCF). Papier pochodzący w całości z recyklingu nie występuje w kolorze idealnie białym, a w związku z tym, iż proces odzyskiwania papieru z makulatury jest o wiele droższy i zużywa dużo więcej energii niż produkcja „zwykłego” papieru jest to papier dosyć kosztowny.
Podsumowanie
Jeżeli chcecie Państwo używać „ekologicznego papieru”, lub Państwa firma
postanowiła poprawić swój środowiskowy wizerunek, stoicie przed nie
lada problemem. Do Państwa należy decyzja który z wyżej opisanych
papierów będzie „papierem ekologicznym”.
Teza pierwsza - Papier pochodzący z
zakładów, które dużo robią dla odnawiania wycinanych lasów, posiadają
uznane certyfikaty, kontrolują procesy produkcyjne w zakresie
szkodliwości dla środowiska.
Teza druga - Papier produkowany w całości lub w części z makulatury
Według nas i ten, i ten, ale decyzja należy do Państwa.
Zapraszamy do zapoznania się z ofertą proponowanych przez nas produktów ekologicznych.
Zespół SMYK s.c.
